ਸੂਰ ਪਾਲਣ ਪ੍ਰਬੰਧਨ
← ਵਾਪਸ ਮੋਡੀਊਲਾਂ ਵੱਲ
ਸੂਰਾਂ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਲਈ ਖੁਰਾਕ ਪ੍ਰਬੰਧਨ
- ਕੋਲੋਸਟ੍ਰਮ (ਪਹਿਲਾ ਦੁੱਧ) ਪਿਲਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈI
- ਸੂਰੀ ਦੇ ਦੁੱਧ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਤੀਜੇ ਹਫ਼ਤੇ ਤੋਂ ਘਟਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਕ੍ਰੀਪ ਫੀਡਿੰਗ (ਕ੍ਰੀਪ/ਸਟਾਰਟਰ ਖੁਰਾਕ): ਜਨਮ ਤੋਂ 15ਵੇਂ ਦਿਨ ਤੋਂ ਉੱਚ ਪ੍ਰੋਟੀਨ (ਕੱਚਾ ਪ੍ਰੋਟੀਨ 22–24%) ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਠੋਸ ਖੁਰਾਕ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
- ਕ੍ਰੀਪ ਖੇਤਰ/ ਥਾਂ (ਪਿੱਗਲੈੱਟਾਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵੱਖਰਾ ਖੇਤਰ) ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ।
- 8 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਇੱਕ ਪਿੱਗਲੈੱਟ ਲਗਭਗ 10–15 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਖੁਰਾਕ ਖਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਤਕਰੀਬਨ ਦੋ- ਤਿਹਾਈ ਖੁਰਾਕ 6–8 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਖਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਲੋਹਾ , ਤਾਂਬਾ ਅਤੇ ਵਿਟਾਮਿਨ-B ਸਮੂਹ ਦੀ ਸ਼ਾਮਲਾਤ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
- ਕੋਲੋਸਟ੍ਰਮ (ਪਹਿਲਾ ਦੁੱਧ) ਪਿਲਾਉਣਾ।
- ਪਾਲਕ ਸੂਰੀ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰਨੀ।
- ਗਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਹੱਥ ਨਾਲ ਪਿਲਾਉਣਾ: ਪ੍ਰਤੀ ਪਿੱਗਲੈੱਟ 300–500 ਮਿ.ਲੀ. ਦੁੱਧ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ।
- ਦੁੱਧ ਪਿਲਾਉਣ ਦੀ ਆਵ੍ਰਿਤੀ: ਪਹਿਲੇ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ 5–6 ਵਾਰ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘਟਾ ਕੇ ਦਿਨ ਵਿੱਚ 2–3 ਵਾਰ ਕਰ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
- ਵਿਟਾਮਿਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ: ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ 2–3 ਵਾਰ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
- ਆਇਰਨ ਦਾ ਟੀਕਾ ਜ਼ਰੂਰ ਪਿਲਾਓ ।
- ਨਿੱਘ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ 60 ਵਾਟ ਦਾ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਬਲਬ ਜਾਂ ਹੋਰ ਉਚਿਤ ਗਰਮੀ ਦਾ ਸਰੋਤ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
- ਵਧ ਰਹੇ ਸੂਰ (ਗ੍ਰੋਵਰ ਅਵਸਥਾ): ਦੁੱਧ ਛੁਡਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 10–12 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਭਾਰ ਤੋਂ 45–50 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਭਾਰ ਤੱਕ (ਲਗਭਗ 12–50 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ)।
- ਮੋਟੇ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸੂਰ (ਫਿਨਿਸ਼ਰ ਅਵਸਥਾ) : 45–50 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਤੋਂ 75–80 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ (ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ 100 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਤੱਕ) ਭਾਰ (ਲਗਭਗ 50–100 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ)।
- ਸਭ ਤੋਂ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਅਵਸਥਾ: 20–22 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਭਾਰ ਤੱਕ।
- ਗ੍ਰੋਵਰ ਖੁਰਾਕ: ਮਨਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਦਿਨ ਵਿੱਚ 2–3 ਵਾਰ, ਉੱਚ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਵਾਲੀ ਖੁਰਾਕ।
- ਫਿਨਿਸ਼ਰ ਖੁਰਾਕ: ਉੱਚ ਊਰਜਾ (ਕੈਲੋਰੀ) ਵਾਲੀ ਖੁਰਾਕ।
- ਰੋਜ਼ਾਨਾ 2–2.5 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਖੁਰਾਕ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 14–16% ਕੱਚਾ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਹੋਵੇ।
- ਨਾ ਬਹੁਤ ਮੋਟੀਆਂ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਬਹੁਤ ਪਤਲੀਆਂ ਹੋਣ; ਸੰਤੁਲਿਤ ਸਰੀਰਕ ਹਾਲਤ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਹਰਾ ਚਾਰਾ ਵੀ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
- ਮਿਲਾਪ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਹਫ਼ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ: ਵਾਧੂ ਉੱਚ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਉੱਚ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਵਾਲੀ 2.75–3.00 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਖੁਰਾਕ (ਫਲੱਸ਼ਇੰਗ) ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸੂਰੀ ਨੂੰ ਗੱਭਣ ਕਰਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖੁਰਾਕ/ ਫ਼ੀਡ ਦੇਣ ਦੇਣ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਫਲੱਸ਼ਇੰਗ ਆਖਦੇ ਹਨ।
- ਫਲੱਸ਼ਇੰਗ ਨਾਲ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੇ ਅੰਡਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੱਧਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
- ਬਹੁਤ ਪਤਲੀਆਂ ਮਾਦਾ ਸੂਰਾਂ ਜਾਂ ਗਿਲਟਾਂ ਵਿੱਚ ਫਲਸ਼ਿੰਗ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਧੀਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
- ਇਹ ਸੂਰੀ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਵਸਥਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
- ਗਾਰਬਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ:
- ਗਿਲਟ (ਜਵਾਨ ਸੂਰੀ): 36–50 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ
- ਸੂਰੀ: 27–38 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ
- ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਲੋੜ: ਗਿਲਟਾਂ (ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਗੱਬਣ ਜਵਾਨ ਸੂਰੀ) ਨੂੰ ਸੂਰੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
- ਸੂਰੀ: ਹਰ 100 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਸਰੀਰਕ ਭਾਰ ਲਈ 1.5 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਖੁਰਾਕ।
- ਗਿਲਟ: ਹਰ 100 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਸਰੀਰਕ ਭਾਰ ਲਈ 2.0 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਖੁਰਾਕ।
- ਹਰਾ ਚਾਰਾ: ਰੋਜ਼ਾਨਾ 5–6 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਰਸਦਾਰ ਬਰਸੀਮ ਜਾਂ ਲੂਸਰਨ।
- ਗਾਰਬਕਾਲ ਦੇ ਆਖਰੀ 3–4 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ: 0.50–0.75 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਵਾਧੂ ਖੁਰਾਕ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
- ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਘਟਾ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਖੁਰਾਕ ਹਲਕੀ ਜੁਲਾਬੀ (laxative) ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
- ਇਸ ਨਾਲ ਕਬਜ਼ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
- ਨਿਯਮਤ ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਥਾਂ 50% ਭਿੱਜਿਆ ਹੋਇਆ ਕਣਕ ਦਾ ਚੋਕਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
- ਬੱਚੇ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਖੁਰਾਕ ਨਾ ਦਿਓ।
- ਪੀਣ ਲਈ ਪ੍ਰਭੂਰ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਤਾਜ਼ਾ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਓ।
- ਸੂਣ ਤੋਂ ਅਗਲੇ ਦਿਨ 1.0–1.5 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਖੁਰਾਕ ਦਿਓ ਅਤੇ 5–7 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪੂਰੀ ਖੁਰਾਕ ਤੱਕ ਵਧਾਓ।
- ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਖੁਰਾਕ: 2.5–3.0 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ + ਸੂਰੀ ਨਾਲ ਮੌਜੂਦ ਹਰ ਪਿੱਗਲੈੱਟ ਲਈ 0.25 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਵਾਧੂ ਖੁਰਾਕ।
- ਪ੍ਰਭੂਰ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹਰਾ ਚਾਰਾ ਦਿਓ।
- ਪਿੱਗਲੈੱਟਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕ੍ਰੀਪ ਫੀਡ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
- ਹਰ 100 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਸਰੀਰਕ ਭਾਰ ਲਈ 2.0–2.5 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਸੰਘਣੀ ਖੁਰਾਕ ਦਿਓ।
- ਨਰ ਸੂਰ ਨਾ ਬਹੁਤ ਮੋਟਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਬਹੁਤ ਕਮਜ਼ੋਰ।
- ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਹਰਾ ਚਾਰਾ ਵੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੋ।
ਵਧ ਰਹੇ ਸੂਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤਾਂ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ
| ਕਿਸਮ | ਦੁੱਧ ਛੁਡਾਉਣ ਤੱਕ (ਕ੍ਰੀਪ ਫੀਡ) | ਵਧ ਰਹੇ ਸੂਰ (ਗ੍ਰੋਅਰ ਖੁਰਾਕ) | ਮੋਟੇ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸੂਰ (ਫਿਨਿਸ਼ਰ ਖੁਰਾਕ) |
|---|---|---|---|
| ਜੀਵਤ ਭਾਰ (ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ) | 5-12 | 12-50 | 50-100 |
| ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਭਾਰ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ (ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ) | 0.3 | 0.5 | 0.6 |
| ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਟੀਨ | |||
| ਪਾਚਯ ਊਰਜਾ (ਮੇਗਾ ਕੈਲੋਰੀ/ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ) | 3.5 | 3.5 | 3.3 |
| ਚਯਾਪਚਯੋਗ ਊਰਜਾ (ਮੇਗਾ ਕੈਲੋਰੀ/ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ) | 3.36 | 3.36 | 3.17 |
| ਕੱਚਾ ਪ੍ਰੋਟੀਨ (%) | 22 | 18 | 14 |
| ਅਜੈਵਿਕ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤ (%) | |||
| ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ | 0.8 | 0.65 | 0.5 |
| ਫਾਸਫੋਰਸ | 0.6 | 0.5 | 0.4 |
| ਸੋਡੀਅਮ | - | 0.1 | - |
| ਕਲੋਰੀਨ | - | 0.13 | - |
ਪ੍ਰਜਨਣ ਵਾਲੇ ਸੂਰਾਂ ਲਈ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਲੋੜ
| ਕਿਸਮ | ਪ੍ਰਜਨਣ ਲਈ ਗਿਲਟਾਂ/ ਗੱਭਣ ਸੂਰੀ | ਦੁੱਧ ਦੇ ਰਹੀ ਸੂਰੀ | ਜਵਾਨ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਨਰ ਸੂਰ (ਬੋਅਰ) |
|---|---|---|---|
| ਜੀਵਤ ਭਾਰ (ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ) | 110-250 | 140-250 | 110-250 |
| ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਟੀਨ | |||
| ਪਾਚਯ ਊਰਜਾ (ਮੈਗਾ ਕੈਲੋਰੀ/ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ) | 3.3 | 3.3 | 3.3 |
| ਮੈਟਾਬੋਲਾਈਜ਼ੇਬਲ ਊਰਜਾ (ਮੇਗਾਕੈਲੋਰੀ/ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ) | 3.17 | 3.17 | 3.17 |
| ਕੱਚਾ ਪ੍ਰੋਟੀਨ (%) | 14 | 15 | 14 |
| ਅਕਾਰਬਨਿਕ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤ (%) | |||
| ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ | 0.75 | 0.75 | 0.75 |
| ਫਾਸਫੋਰਸ | 0.5 | 0.5 | 0.5 |
| ਨਮਕ | 0.5 | 0.5 | 0.5 |