ਸੂਰ ਪਾਲਣ ਪ੍ਰਬੰਧਨ
← ਵਾਪਸ ਮੋਡੀਊਲਾਂ ਵੱਲ
ਪ੍ਰਜਨਣ ਲਈ ਉਚਿਤ ਸੂਰਾਂ ਦੀ ਚੋਣ
ਸੂਰਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਜਨਣ ਵਗ ਦੀ ਚੋਣ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਚੰਗੀ ਜੈਨੇਟਿਕ ਸਮਰੱਥਾ, ਉੱਚ ਪ੍ਰਜਨਣ ਯੋਗਤਾ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਅਤੇ ਸੁਚੱਜੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਬੰਧਿਤ ਝੁੰਡਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚੁਣਿਆ ਜਾਵੇ। ਪ੍ਰਜਨਣ ਸਟਾਕ/ ਵਗ ਦੀ ਚੋਣ ਦੇ ਮਾਪਦੰਡ
- ਵੱਧ ਬੱਚੇ ਦੇਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ : ਇੱਕ ਵਾਰ ਵਿੱਚ 8 ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੱਚੇ
- ਵਾਧੇ ਦੀ ਦਰ: 6 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ 80 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਭਾਰ।
- ਮਾਤਾ ਵਜੋਂ ਸੰਭਾਲਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ : ਸ਼ਾਂਤ ਸੁਭਾਅ ਅਤੇ 12 ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਥਣ
- ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ : ਫੀਡ ਕਨਵਰਜ਼ਨ ਰੇਸ਼ੋ (FCR) = 1: 3.0–3.5
-
- ਮਾਸ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ : ਚੰਗੀ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਬੈਕ ਫੈਟ ਦੀ ਮੋਟਾਈ ≤ 3.8 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ।
- ਰੋਗ-ਰੋਧਕ ਸਮਰੱਥਾ : ਲੰਬੀ ਉਤਪਾਦਕ ਉਮਰ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਖਾਮੀਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਪਸ਼ੂ।
- ਪ੍ਰਜਨਣ ਸਮਰੱਥਾ : ਨਰ ਅਤੇ ਮਾਦਾ ਦੋਵੇਂ ਉੱਚ ਪ੍ਰਜਨਨ ਯੋਗਤਾ ਵਾਲੇ ਹੋਣ।
- ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ : ਪਸ਼ੂ ਦੀ ਚੋਣ ਉਸ ਦੇ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
- ਬੱਚੇ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ: ਸੂਰੀ ਦੀ ਚੋਣ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 3 ਵਾਰ ਬੱਚੇ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
- ਆਸ ਕਰਾਉਣ ਵੇਲੇ ਸੂਰ ਸਾਨ੍ਹ (ਬੋਅਰ) ਭਾਰ ਲੱਗਭਗ 120-130 ਕਿਲੋ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਲੰਬਾਈ 100 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
- ਪ੍ਰਜਨਣ ਲਈ ਨਰ ਸੂਰ ਦਾ ਭਾਰ 120–150 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
- ਕੋਈ ਵੀ ਸਰੀਰਕ ਖਾਮੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।
- ਨਰ ਸੂਰ : ਮਾਦਾ ਸੂਰ ਅਨੁਪਾਤ 1 : 10–25 ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
- 6 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰ 80 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
- ਨਸਲ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋਣ, ਸਿੱਧੀ ਪਿੱਠ ਅਤੇ ਉੱਪਰੀ ਰੇਖਾ ਹੋਵੇ, ਮੋਢੇ ਬਾਰੀਕ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੁੜੇ ਹੋਣ , ਪਸਲੀਆਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੈਲੀਆਂ ਹੋਣ, ਚਰਬੀ ਘੱਟ ਅਤੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਵਧੀਆ ਵਿਕਾਸ ਹੋਵੇ।
- ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 12 ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਥਣ ਹੋਣ ਅਤੇ ਅਜਿਹੀ ਮਾਂ ਦੀ ਲਾਈਨ ਤੋਂ ਹੋਵੇ ਜੋ ਵਧੀਆ ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੋਵੇ।
ਹੇਹਾ ਚੱਕਰ (estrous cycle)
- ਚੱਕਰ ਦੀ ਲੰਬਾਈ : 21 ਦਿਨ
- ਹੇਹੇ ਦੀ ਮਿਆਦ :
- ਗਿਲਟ : 1–2 ਦਿਨ
- ਮਾਦਾ ਸੂਰੀ : 3 ਦਿਨ
- ਅੰਡੋਤਸਰਜਨ : ਹੀਟ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ 24–48 ਘੰਟਿਆਂ ਬਾਅਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
- ਸੂਰੀ ਦਾ ਬੇਆਰਾਮ ਹੋਣਾ I
- ਸੂਅ ਉੱਤੇ ਲਾਲੀ ਸੋਜਿਸ਼ ਆ ਜਾਣਾ।
- ਹੇਹੇ ਵਿਚ ਈ ਸੂਰੀ ਦਾ ਦੂਜੀ ਸੂਰੀ ਉਪਰ ਉੱਪਰ ਚੜ੍ਹਨਾ ।
- ਕੰਨ ਖੜ੍ਹੇ ਰੱਖਣਾ।
- ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪਿਸ਼ਾਬ ਕਰਨਾ, ਭੁੱਖ ਘੱਟ ਲੱਗਣਾ ਅਤੇ ਬੇਚੈਨੀ ਦਿਖਾਉਣਾ।
- ਖਾਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਘੁਰਘੁਰਾਹਟ ਜਾਂ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਕੱਢਣਾ ਅਤੇ ਗਤੀਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਣਾ।
-
ਹੇਹੇ ਦੀ ਪੱਕੀ ਪਛਾਣ
- ਸਟੈਂਡਿੰਗ ਰਿਫਲੈਕਸ : ਜਦੋਂ ਮਾਦਾ ਸੂਰ ਦੀ ਪਿੱਠ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਬਿਲਕੁਲ ਅਡੋਲ ਖੜ੍ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਹੀਟ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਵਿਧੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਧੀ ਨੂੰ ਬੈਕ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਟੈਸਟ (Back pressure test) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹੇਹੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਦਾ ਸਮਾਂ
- ਸਵੇਰੇ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਮੇਂ ਹੀਟ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉਚਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
-
ਮੇਟਿੰਗ ਜਾਂ ਮਸਨੂਈ ਗਰਬਦਾਨ ਦਾ ਉਚਿਤ ਸਮਾਂ
- ਮੇਟਿੰਗ ਜਾਂ ਗਰਭਾਧਾਨ ਅੰਡੋਤਸਰਜਨ ਤੋਂ 10–12 ਘੰਟੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
- ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਮੇਟਿੰਗ: ਪਹਿਲੀ ਮੇਟਿੰਗ ਤੋਂ 8–10 ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਅੰਤਰਾਲ ਬਾਅਦ ਦੁਬਾਰਾ ਮੇਟਿੰਗ ਕਰਵਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਮਸਨੂਈ ਗਰਭਾਧਾਨ :
- ਪਹਿਲਾ ਗਰਭਾਧਾਨ: ਹੇਹੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ 24 ਘੰਟੇ ਬਾਅਦ।
- ਦੂਜਾ ਗਰਭਾਧਾਨ: ਹੇਹੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ 36 ਘੰਟੇ ਬਾਅਦ।